Trong số những bản ballad của thập niên 80, Right Here Waiting của Richard Marx là một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất mỗi khi người ta nói về nhạc tình. Ca khúc phát hành ngày 21/6/1989, là đĩa đơn thứ hai trích từ album Repeat Offender, rồi đi một chặng đường dài từ một bản thu rất riêng tư đến vị trí quán quân ở nhiều quốc gia. Phía sau giai điệu dịu dàng ấy là một câu chuyện khá đời thường: một người nhạc sĩ đang xa người yêu và viết ra những điều mà cả cuộc gọi đường dài cũng không xoa dịu được.
Right Here Waiting, lá thư tình viết trên đường lưu diễn
Richard Marx viết Right Here Waiting khi đang đi diễn, như một lá thư tình gửi nữ diễn viên Cynthia Rhodes. Lúc đó bà đang quay phim ở Nam Phi, và theo American Songwriter, hai người đã nhiều tháng chưa gặp nhau. Hai người kết hôn trong năm 1989, cũng là năm bài hát ra mắt.
Nội dung ca khúc xoay quanh khoảng cách. Những câu đầu nói về hai người cách nhau cả đại dương, ngày nào cũng vậy. Giọng nói qua điện thoại nghe được nhưng không làm nỗi đau nguôi đi. Đến điệp khúc, lời hứa trở nên giản dị: dù người kia đi đâu, làm gì, người ở lại vẫn đứng đúng chỗ này mà chờ. Cái tên bài hát cũng chính là lời hứa ấy.
Điều thú vị là chính Marx lúc đầu không nghĩ mình sẽ hát nó. Ông kể bài hát riêng tư với ông đến mức ông không có ý định thu âm. Với một nhạc sĩ, đôi khi bài càng gần gũi lại càng khó đem ra trước công chúng.
Barbra Streisand và lời từ chối đúng lúc
Khi đó Barbra Streisand đang tìm một ca khúc mới. Marx nghĩ rằng mình sẽ trao bài hát này cho bà và không làm gì thêm với nó. Ông gửi băng cassette đến cho nữ ca sĩ bằng người chuyển phát. Hôm sau bà gọi lại và để lại một tin nhắn thoại, mà theo lời Marx, ông vẫn còn giữ đến nay.
Trong tin nhắn, Streisand khen đây là một bài hát đẹp, nhưng nhờ ông viết lại lời, vì bà sẽ không ngồi đó chờ đợi bất kỳ ai. Một lời từ chối thẳng thắn, và cũng khá dí dỏm. Marx sau này nói rằng nếu bà không từ chối, có lẽ ông đã chẳng bao giờ thu âm bài này. Thỉnh thoảng gặp bà, ông vẫn đùa mà cảm ơn vì đã “chê” bài hát của mình.
Nhìn lại, đó không phải bước ngoặt duy nhất trong đời nghệ sĩ của Marx. Cha ông là một nghệ sĩ piano jazz và nhạc trưởng, từng mở công ty làm nhạc quảng cáo từ thập niên 60, còn mẹ ông là ca sĩ thu giọng cho các bản nhạc ấy. Ông hát nhạc quảng cáo của cha từ nhỏ, rồi tự học viết nhạc qua Billy Joel, Eagles và Elton John. Về sau Lionel Richie nghe băng demo của ông và mời cậu thiếu niên lên Los Angeles. Cũng từ đó Marx viết nhạc cho nhiều nghệ sĩ khác, trong đó có Luther Vandross với ca khúc Dance with My Father.
Hành trình của Right Here Waiting trên bảng xếp hạng năm 1989
Right Here Waiting là đĩa đơn thứ hai của Repeat Offender, sau Satisfied. Bài vào bảng Billboard Hot 100 ở vị trí số 44 trong tuần 8/7/1989, rồi lên số một vào ngày 12/8 và giữ vị trí đó ba tuần liên tiếp. Đây là đĩa đơn quán quân thứ ba liên tiếp của Marx, và cũng là bài đầu tiên của ông đứng đầu bảng Adult Contemporary.
Bài hát cũng không chỉ thành công ở Mỹ. Nó đứng đầu bảng xếp hạng ở Úc, Canada, Ireland và New Zealand, còn tại Anh thì đạt vị trí thứ hai sau khi phát hành vào tháng 8/1989. Ngày 16/10/1989, bài được chứng nhận đĩa bạch kim tại Mỹ và trở thành đĩa đơn bán chạy nhất trong sự nghiệp của Marx.
Album Repeat Offender là album quán quân duy nhất của ông, và ca khúc này mang về cho Marx một đề cử Grammy ở hạng mục trình diễn giọng nam pop xuất sắc. Nhà báo David Nichols của tạp chí Smash Hits từng nhận xét đây là một bản ballad đẹp, giai điệu dễ nhớ và có khả năng trở thành tác phẩm kinh điển. Nhiều năm sau, vào năm 2013, bài còn được xem là ca khúc tình yêu nghe nhiều nhất trên Spotify tại Anh trước ngày Valentine.
Âm thanh và thước phim của một bản ballad thập niên 80
Nghe kỹ, Right Here Waiting mở đầu bằng một lớp synthesizer mềm, rồi chững lại để nhường chỗ cho tiếng piano điện tử trầm lắng. American Songwriter nhận xét phần mở đầu này gợi liên tưởng đến lối vào đầy không khí của Where the Streets Have No Name của U2. Trong bản thu, Bruce Gaitsch chơi guitar điện và phần solo guitar cổ điển, C. J. Vanston chơi keyboard, còn Marx vừa hát, viết, vừa sản xuất.
Video của bài do Jim Yukich đạo diễn, Paul Flattery sản xuất. Xem qua, nó giống như được quay trong chuyến lưu diễn Repeat Offender năm 1989, nhưng thực tế toàn bộ được quay ở Los Angeles. Hình ảnh đen trắng của những buổi diễn xen kẽ với các cảnh màu, trong đó Marx ngồi bên cây đại dương cầm trong một khán phòng trống, như đang thử âm thanh trước giờ diễn (cảnh được dàn dựng). Vì lịch lưu diễn dày đặc, ê-kíp có rất ít thời gian làm video, nên phải ghép thêm các thước phim tour sẵn có.
Phiên bản của Monica cùng nhóm 112
Right Here Waiting cũng được nhiều nghệ sĩ hát lại, trong đó có phiên bản của ca sĩ R&B Monica cùng nhóm 112. Bản này phát hành riêng tại Mỹ vào tháng 11/1999, là đĩa đơn thứ năm và cũng là cuối cùng của album The Boy Is Mine (1998). Nhà sản xuất là David Foster, và bài đạt vị trí thứ 32 trên bảng Adult R&B Songs của Billboard.
Theo lời Monica, đây là bài cô rất yêu thích nên đã nhờ Foster làm lại cho album thứ hai của mình. Ông khá bất ngờ khi nghe một cô gái trẻ như cô lại nghe nhạc của Richard Marx. Cách cô thể hiện ca khúc còn chịu ảnh hưởng từ một cuộc trò chuyện với Linda Thompson, vợ của Foster, trong lúc thu âm. Phần ghi âm có sự tham gia của Humberto Gatica, Felipe Elgueta, Michael Thompson (guitar) và nhiều cộng sự khác, còn Marx vẫn đứng tên tác giả.
Right Here Waiting trong ký ức người nghe Việt
Với nhiều người nghe nhạc ở Việt Nam, Right Here Waiting là một giai điệu quen từ thời băng cassette, đĩa CD tuyển tập nhạc tình và những chương trình radio đêm khuya. Đó là kiểu bài hát được nghe đi nghe lại cùng nỗi nhớ về người ở xa, vào thời mà liên lạc chưa dễ như bây giờ. Nội dung bài hát đủ giản dị để ai cũng thấy mình trong đó, không cần hiểu hết từng chữ tiếng Anh.
Nếu có dịp, bạn thử nghe lại bài này bằng một đôi tai nghe tốt hoặc một cặp loa đặt yên tĩnh trong phòng. Đoạn synth mở đầu nhẹ nhàng chuyển sang tiếng piano trầm, rồi giọng Marx vào rất tự nhiên, không phô trương. Đôi khi một bản ballad cũ chỉ cần được nghe chậm một chút là đủ để thấy vì sao nó vẫn ở lại lâu đến vậy.
Nguồn tham khảo: American Songwriter, Wikipedia
Ảnh: Michael Cohn Photo / CC BY-SA 4.0 / Wikimedia Commons

