Livin’ on a Prayer của Bon Jovi: chuyện đằng sau bản hit

Livin’ on a Prayer của Bon Jovi là kiểu bài mà chỉ cần vài nhịp talk box đầu tiên vang lên, người nghe đã nhận ra ngay. Vậy mà ca khúc này từng không làm chính thủ lĩnh ban nhạc hài lòng. Từ một bản thu bị chê, nó trở thành bài hát được nhắc đến như tên tuổi tiêu biểu nhất của nhóm, với hơn 13 triệu bản bán ra trên toàn thế giới.

Ban nhạc Bon Jovi và ca khúc Livin' on a Prayer

Livin’ on a Prayer và album Slippery When Wet

Bon Jovi ra album đầu tay cùng tên vào năm 1984, trong đó có bản hit lọt Top 40 là “Runaway”. Một năm sau, nhóm tiếp tục với 7800° Fahrenheit. Cả hai đĩa đều đạt chứng nhận Bạch kim, nhưng theo uDiscover Music, phải đến Slippery When Wet, phát hành năm 1986, ban nhạc mới trở thành những ngôi sao toàn cầu.

Đây là album phòng thu thứ ba của nhóm, và vẫn là đĩa bán chạy nhất của họ. Slippery When Wet đứng đầu bảng Billboard 200 trong tám tuần và sở hữu chứng nhận Kim cương hiếm có. Trong đó có ba ca khúc thống trị cuối thập niên 80 là “Wanted Dead or Alive”, “You Give Love a Bad Name” và Livin’ on a Prayer.

Bài hát do Jon Bon Jovi, Richie Sambora và Desmond Child cùng sáng tác. Đĩa đơn ra mắt vào cuối năm 1986, chạy tốt trên cả radio rock lẫn radio pop, còn video ca nhạc được MTV phát dày đặc.

Bản demo khiến Jon Bon Jovi chưa gật đầu

Theo Wikipedia, Jon không thích bản thu gốc của bài. Richie Sambora lại tin ca khúc đáng giữ, và anh thuyết phục được bạn mình. Cả nhóm làm lại với đường bass mới, do Hugh McDonald thu âm mà không đứng tên, cùng những đoạn đánh trống khác và hiệu ứng talk box. Chính Sambora là người chơi riff guitar chủ đạo bằng talk box, tạo nên âm thanh rất riêng cho bài.

Jon kể với The Irish Times rằng lúc đó anh đã nghĩ có lẽ nên để dành bài cho một bộ phim nào đó. Sambora bảo anh đã nhầm, bài này thực sự hay. Theo Jon, bản đầu chưa có đường bass dồn dập nên nghe gần với The Clash hơn. Bản demo ấy về sau được đưa vào bộ hộp 100,000,000 Bon Jovi Fans Can’t Be Wrong như một track ẩn, nên ai tò mò vẫn có thể nghe lại.

Desmond Child, trong một podcast năm 2019, nhớ rằng nhóm viết bài theo hướng u uẩn, nhạy cảm. Jon e rằng nó không hợp với hướng hard rock, stadium rock mà ban nhạc đang theo đuổi. Child cho biết ông và Sambora đã quỳ xuống nài nỉ, nửa đùa nửa thật, để Jon chịu thu âm.

Tommy và Gina: chuyện đời thường trong lời bài hát

Lời bài hát kể về Tommy và Gina, một cặp đôi lao động chật vật lo cho cuộc sống. Tommy mất việc phu bến cảng vì đình công, còn Gina làm phục vụ ở một quán ăn. Chính Jon Bon Jovi nói rằng bài nói về cách hai người trẻ đối mặt với khó khăn, và tình yêu cùng hoài bão giúp họ vượt qua những lúc khó.

Theo Wikipedia, cốt truyện dựa lỏng lẻo trên những chuyện Sambora, Jon và Desmond Child từng chứng kiến, từng trải qua trong thập niên 1970. Cuộc đình công của công nhân bến cảng năm 1977, khi Hiệp hội Công nhân Bến cảng Quốc tế (ILA) ngừng việc bảy tuần, là cảm hứng cho cảnh ngộ của Tommy.

Còn cái tên Gina có một lai lịch riêng. Trước khi thành danh, Desmond Child lái taxi ở New York, trong khi bạn gái của ông khi ấy, ca sĩ kiêm nhạc sĩ Maria Vidal, làm phục vụ tại quán “Once Upon A Stove”. Chủ quán, quản lý và đồng nghiệp gọi cô là “Gina” vì cô hơi giống nữ diễn viên kiêm nhiếp ảnh gia người Ý Gina Lollobrigida.

Livin’ on a Prayer trên các bảng xếp hạng

Bản hoàn chỉnh thành công ngay. Bài có hai tuần đứng số 1 bảng Mainstream Rock Tracks, từ 31/1 đến 14/2/1987, và bốn tuần đứng số 1 Billboard Hot 100, từ 14/2 đến 14/3. Đây là bài đầu tiên của Bon Jovi lên số 1 Mainstream Rock, đồng thời là đĩa đơn quán quân Hot 100 thứ hai liên tiếp sau “You Give Love a Bad Name”. Ở Anh, bài đạt vị trí số 4 trên UK Singles Chart. Video do Wayne Isham, cộng sự quen thuộc của nhóm, đạo diễn.

uDiscover Music còn cho rằng Bon Jovi là ban hard rock đầu tiên đứng đầu Hot 100 bằng hai đĩa đơn liên tiếp. Đó là nhận định của riêng nguồn này.

Về doanh số, năm 2013 bài được chứng nhận ba lần Bạch kim nhờ hơn 3 triệu lượt tải kỹ thuật số. Wikipedia ghi nhận tổng số bán ra đã vượt 13 triệu bản trên toàn thế giới, và tính đến tháng 11/2014, riêng thị trường Mỹ bán được 3,4 triệu bản số.

Giai điệu, talk box và những phiên bản khác nhau

Bản nhạc in của bài ở giọng Mi thứ, nhịp 4/4, tempo 122 nhịp mỗi phút theo kiểu “moderate rock”. Đến điệp khúc cuối, bài chuyển lên giọng Son thứ. Năm 2017, Dave Fawbert của ShortList xếp quãng chuyển giọng này vào số những cú chuyển giọng hay nhất lịch sử âm nhạc.

Bản album dài khoảng 4 phút 10 giây và mờ dần ở cuối. Trong game Guitar Hero World Tour, người chơi nghe được đoạn kết gốc ở phòng thu, khi ban nhạc quay lại riff mở đầu và khép lại bằng một solo talk box, dài đến 4:53. Bản trong ấn bản DualDisc năm 2005 của Slippery When Wet có đoạn kết kéo dài hơn, với một solo talk box khác, và dừng ở 5:06.

Năm 1994, nhóm thu một phiên bản khác mang tên “Prayer 94” cho album tuyển tập Cross Road. Rolling Stone xếp bản này vào danh sách “bảy bản làm lại lẽ ra không nên xuất hiện”, với lý do nó thay đổi giai điệu điệp khúc, vốn là “điểm mạnh nhất” của bài.

Livin’ on a Prayer, những lần sống lại và vị trí trong lịch sử rock

Sau biến cố 11/9/2001, Bon Jovi biểu diễn phiên bản acoustic của bài hát cho New York, và một phiên bản tương tự xuất hiện trong chương trình America: A Tribute to Heroes. Theo uDiscover Music, khi đại dịch COVID-19 bắt đầu, Jon Bon Jovi còn tham gia một buổi hát chung trên khắp thành phố Chicago.

Bài hát cũng nhiều lần quay lại. Năm 2006, trong cuộc bình chọn trực tuyến của VH1, nó đứng số 1 danh sách 100 ca khúc hay nhất thập niên 80. Năm 2010, người nghe bình chọn trên Grammy.com để chọn bài này cho ban nhạc biểu diễn trực tiếp tại lễ trao giải Grammy lần thứ 52. Tháng 11/2013, nhờ một video lan truyền, bài trở lại Hot 100 ở vị trí số 25. Năm 2021, Rolling Stone xếp nó thứ 457 trong danh sách 500 bài hát vĩ đại nhất mọi thời đại.

Nhiều nghệ sĩ khác cũng đến với bài. uDiscover Music ghi lại rằng Rihanna hát cùng ban nhạc trong một buổi diễn ở Madrid năm 2010, rồi hát lại bài khi lên The Ellen DeGeneres Show năm 2016. Michelle Williams cũng hát bài này trên The Masked Singer năm 2019.

Bài hát có thể gợi cho nhiều người Việt những ngày nghe nhạc qua cassette, đài radio hay những buổi karaoke bạn bè. Nếu có dịp, bạn thử bật lại Livin’ on a Prayer trên một bộ loa hoặc tai nghe tử tế. Tiếng bass, tiếng trống và âm thanh talk box ở đoạn riff sẽ hiện ra rõ hơn nhiều.

Nguồn tham khảo: uDiscover Music, Wikipedia

Ảnh: David Shankbone / CC BY 3.0 / Wikimedia Commons

Nghe lại bản gốc

Xem thêm các bài nhạc khác trong chuyên mục Cảm nhạc của Audio2nd.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *